AI First trong phát triển sản phẩm

Trong nhiều cuộc trò chuyện về AI Transform, AI thường được nhắc đến như một công cụ giúp code nhanh hơn, viết tài liệu nhanh hơn hay tự động hóa các tác vụ lặp lại. Nhưng với team phát triển Portal V2 tại FPT Smart Cloud, sự thay đổi lớn nhất lại không nằm ở tốc độ generate code. 

“Điều thay đổi rõ nhất là cách cả team tiếp cận việc xây dựng sản phẩm” – Bùi Hồng Sơn, Trung tâm Sản phẩm NCP, Khối Công nghệ Cloud khẳng định. Là một mảnh ghép quan trọng trong dự án phát triển Portal V2, anh Sơn và các công sự chia sẻ những kinh nghiệm, đúc kết quý giá trong quá trình AI Transform của mình.

Từ “support tool” thành một phần của workflow

Trước đây, AI chủ yếu được dùng cho những tác vụ khá quen thuộc như hỏi cú pháp, generate đoạn code ngắn hay hỗ trợ viết tài liệu. Nhưng khi Portal V2 bước vào giai đoạn phát triển mới, team bắt đầu thử một cách tiếp cận khác: để AI tham gia sâu hơn vào toàn bộ Engineering Workflow.

AI xuất hiện ở mọi mắt xích, từ brainstorm kiến trúc, bóc tách requirement, dựng prototype, kiểm tra luồng xử lý cho tới testing, clean code và chuẩn hóa tài liệu hệ thống. Sự thay đổi dễ cảm nhận nhất không phải việc “gõ code nhanh hơn”, mà là tốc độ biến một ý tưởng thành thứ có thể nhìn thấy, chạm vào và phản biện được.

Nhiều bài toán trước đây cần vài ngày họp để hình dung flow xử lý thì giờ chỉ mất vài giờ để dựng thành prototype chạy thử. Khi đã có thứ để click, để nhìn trực tiếp vào workflow, cả team có thể tranh luận và chỉnh hướng nhanh hơn rất nhiều thay vì trao đổi qua slide hay document. Tuy nhiên, càng đi sâu, team càng nhận ra AI không đơn giản chỉ là “máy generate code”.

Bài toán thật sự bắt đầu khi hệ thống lớn lên

Portal V2 không phải một demo nhỏ hay landing page thử nghiệm. Đây là hệ thống phải xử lý nhiều bài toán production phức tạp như multi-tenant, billing, IAM, service orchestration, quota management và hàng loạt legacy business rule đã tồn tại từ trước. Ở quy mô đó, việc dựng nhanh một màn hình đẹp không còn là phần khó nhất nữa. Điều khó hơn là giữ cho toàn bộ hệ thống đủ ổn định và nhất quán khi AI bắt đầu can thiệp ngày càng sâu vào codebase.

Dự án bắt đầu từ tháng 11/2025 và đến nay đã trải qua 5 sprint với nhịp độ triển khai rất nhanh, khối lượng công việc lớn và áp lực tiến độ cao. Ngay từ những thử nghiệm AI còn mang tính rời rạc ban đầu, các thành viên trong team đã chủ động đưa AI vào hỗ trợ công việc hằng ngày, đồng thời liên tục điều chỉnh workflow để phù hợp với thực tế triển khai.

Trên cơ sở định hướng AI First từ Ban lãnh đạo, dự án cũng đang từng bước thử nghiệm và hình thành cách tiếp cận AI-driven Product Development, hướng tới việc chuẩn hóa cách AI được ứng dụng trong các công đoạn phát triển sản phẩm và dịch vụ.

Bên trong Portal V2 là hàng loạt bài toán production phức tạp như multi-tenant, billing, IAM, service orchestration, quota management cùng rất nhiều legacy business rule đã tồn tại từ trước. Ở quy mô đó, việc dựng nhanh một giao diện đẹp không còn là phần khó nhất nữa. Thách thức thực sự nằm ở việc giữ cho toàn bộ hệ thống đủ ổn định và nhất quán khi AI bắt đầu can thiệp ngày càng sâu vào codebase.

Làm sao để AI luôn hiểu đúng business rule? Làm sao để kiến trúc tổng thể không bị “lệch ray”? Làm sao để kiểm soát code entropy khi lượng code generate ngày càng lớn? Và làm sao để output của AI phù hợp với convention cũng như thực tế vận hành của team?

Chính từ những va chạm đó, team bắt đầu dịch chuyển từ tư duy “dùng AI hỗ trợ coding” sang “AI First”. Ở cách tiếp cận này, AI không đứng ngoài workflow như một công cụ phụ trợ nữa, mà trở thành một thành tố xuyên suốt trong vòng đời phát triển sản phẩm, từ phân tích yêu cầu, phản biện kiến trúc, dựng prototype cho tới testing và knowledge capture.

AI không làm thay tư duy kỹ thuật

Sau quá trình thử nghiệm, team rút ra một điều rất rõ ràng: AI không phải autopilot. AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đội ngũ có context đủ sâu, tư duy hệ thống rõ ràng và quy chuẩn kỹ thuật đủ tốt. Nếu requirement mơ hồ hoặc kiến trúc chưa vững, AI sẽ khiến hệ thống “hỗn loạn nhanh hơn” thay vì tốt hơn.

Nói cách khác, AI không thay thế engineering thinking. Nó phóng đại engineering thinking. Với những team có nền tảng kỹ thuật tốt, AI giúp rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế theo cách trước đây rất khó tưởng tượng. Nhưng đồng thời, nó cũng buộc đội ngũ phải tư duy rõ hơn, làm việc chặt chẽ hơn và liên tục cập nhật cách phối hợp với nhau.

Có lẽ, điều thú vị nhất của “AI First” không nằm ở việc dùng thêm một công cụ mới. Mà nằm ở chỗ workflow cũ đang dần được viết lại theo một cách nhanh hơn, linh hoạt hơn và nhiều thử nghiệm hơn trước rất nhiều.

________________________________

Năm 2026, FPT Smart Cloud thúc đẩy mạnh mẽ định hướng AI Transform, mong muốn thay đổi cách con người làm việc cùng AI trên toàn tổ chức với mục tiêu hướng tới là “95% công việc được thực hiện với sự hỗ trợ của AI”. Không sử dụng AI để xử lý từng tác vụ riêng lẻ, đội ngũ từng bước đưa AI tham gia sâu hơn vào quá trình phân tích, phát triển sản phẩm, vận hành và ra quyết định. Sự thay đổi này không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở cách mỗi cá nhân tiếp cận công việc. Con người chuyển dần từ vai trò trực tiếp thực hiện nhiều thao tác lặp lại sang xác định bài toán, đưa ra yêu cầu, định hướng, kiểm soát chất lượng và tinh chỉnh kết quả do AI tạo ra.

Trên nền tảng đó, campaign [AI Transform] được triển khai với mục tiêu chia sẻ các case study giúp FCIers hiểu rõ hơn về cách AI đang được ứng dụng vào các quy trình thực tế, nhận diện những thay đổi trong phương thức làm việc và từng bước hình thành tư duy AI-native trong công việc hằng ngày.

Anh Đức