FPT Smart Cloud đề xuất xây dựng ‘nguồn sự thật duy nhất’ cho AI pháp lý quốc gia

Tại chuỗi hội thảo toàn quốc do Bộ Tư pháp tổ chức về xây dựng cơ sở dữ liệu lớn và ứng dụng AI trong xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, chuyên gia FPT Smart Cloud đã đưa ra nhiều đề xuất về mô hình dữ liệu và kiến trúc AI đồng bộ cho ngành tư pháp. Trong đó, trọng tâm là định hướng xây dựng một hệ sinh thái pháp lý số, nơi dữ liệu pháp luật và AI được phát triển song hành thay vì tách rời.

Phân tích tại hội thảo diễn ra ở Hà Nội và TP.HCM, anh Trần Văn Khánh, Research Scientist, Trung tâm GenAI, FPT Smart Cloud cho rằng cơ sở dữ liệu pháp luật không chỉ dừng ở vai trò lưu trữ, mà cần trở thành “nguồn sự thật duy nhất” cho toàn bộ hệ sinh thái AI pháp lý trong tương lai. Theo anh Khánh, bài toán lớn nhất hiện nay không nằm ở từng khâu riêng lẻ, mà ở việc xây dựng một kiến trúc đồng bộ, nơi dữ liệu đóng vai trò “nhiên liệu”, còn AI trở thành “động cơ” tạo ra tri thức và giá trị phục vụ người dân, doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước.

Từ góc nhìn đó, FPT Smart Cloud đề xuất 5 nguyên tắc trọng tâm cho quá trình xây dựng nền tảng AI pháp lý quốc gia. Đầu tiên là lấy con người làm trung tâm, AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ. Tiếp theo là đảm bảo an toàn, bảo mật và chủ quyền dữ liệu với toàn bộ hạ tầng đặt tại Việt Nam. Bên cạnh đó là nguyên tắc mở có kiểm soát, giúp dữ liệu pháp luật có thể chia sẻ cho công chúng và doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo cơ chế quản trị phù hợp. Đồng thời, mọi đầu ra AI cần có khả năng giải thích và truy vết rõ ràng. Cuối cùng là thiết kế hệ thống theo hướng module hóa để dễ tích hợp, mở rộng và tùy biến theo từng lĩnh vực chuyên môn.

Đáng chú ý, chuyên gia FPT Smart Cloud cũng đề xuất xây dựng “Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia”, mô hình hóa mối quan hệ giữa hàng trăm nghìn văn bản pháp luật nhằm giúp AI có thể suy luận logic, phát hiện xung đột và truy vết nguồn gốc điều khoản một cách chính xác hơn. Từ đó, AI không chỉ hỗ trợ tra cứu thông tin mà còn có thể trở thành trợ lý pháp lý số cho cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Song song với phần trình bày của FPT Smart Cloud, tại hội thảo ở Đà Nẵng, anh Phạm Quang Nhật Minh, Giám đốc Trung tâm R&D AI FPT IS cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm quốc tế về ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp lý. Theo anh Minh, nhiều quốc gia như Mỹ, Estonia hay Singapore đã sử dụng AI để rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu hồ sơ và soạn thảo văn bản pháp luật.

Chuỗi hội thảo do Bộ Tư pháp tổ chức từ ngày 13-16/5 tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM nhằm lấy ý kiến cho hai đề án trọng điểm gồm: “Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật” và “Ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật”. Sự kiện có sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết AI chuyên ngành trong lĩnh vực tư pháp đang được khẩn trương hoàn thiện để trình Chính phủ trong năm 2026. Đây được xem là một trong những định hướng trọng điểm nhằm thúc đẩy cải cách tư pháp và chuyển đổi số quốc gia.

Với kinh nghiệm đồng hành triển khai nhiều hệ thống trọng yếu như Cổng Pháp luật quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật hay Nền tảng số THADS, FPT tiếp tục khẳng định vai trò đối tác công nghệ trong quá trình xây dựng nền quản trị pháp luật số hiện đại, minh bạch và lấy dữ liệu làm nền tảng cho AI trong tương lai.

Dưa Lê